Portret króla kurkowego Carla Gottlieba Kellera

Portret króla kurkowego Carla Gottlieba Kellera

Rok powstania: 1783 r.

Technika: olej na płótnie

Jednym z zachowanych świadectw świetności mieszczan żyjących w Lesznie w XVIII i XIX wieku jest zgromadzona w Muzeum kolekcja wizerunków królów kurkowych. Liczy ona 83 obiekty. To unikatowy zachowany w Wielkopolsce tak duży zbiór portretów mieszczańskich pochodzących z lat 1715–1936. Do wybuchu II wojny światowej kolekcja była zgromadzona w siedzibie Bractwa Kurkowego w Lesznie, a w 1957 roku trafiła do zbiorów muzeum.

Samo Bractwo Kurkowe było organizacją wywodzącą się jeszcze ze średniowiecza. Uczyło mieszczan posługiwania się bronią na wypadek konieczności obrony murów miejskich. Bractwa poszczególnych miast organizowały zwykle co roku uroczystości, których centralnym punktem był konkurs strzelecki wyłaniający króla kurkowego – strzelca o najcelniejszym oku.

Takiego właśnie króla kurkowego, Carla Gottlieba Kellera [Karla Gotliba Kelera], przedstawia portret powstały w 1783 roku. Namalowano go w rok po zdobyciu przez Kellera zaszczytnego tytułu. Portret ma charakter reprezentacyjny, a Carl Gottlieb został na nim ukazany jako mężczyzna młody (miał wówczas 23 lata), ale świadomie eksponujący już pozycję społeczną i nieukrywający swych dążeń do kariery.

Malarz przedstawił Kellera w ujęciu do bioder. Głowa portretowanego zwraca się ku nam, podczas gdy ciało jest lekko obrócone w lewo. Twarz Kellera, jasna i pociągła, emanuje samozadowoleniem. Mężczyzna ma brązowe oczy, długi, prosty nos i miękko zarysowany podbródek. Lekko się uśmiecha. Nosi pudrowaną perukę z dwoma zwiniętymi w wałek lokami nad uszami i harcapem związanym z tyłu czarną kokardą.

Keller ubrany jest w wytworny, bogaty strój, zgodny z osiemnastowieczną modą francuską. Składa się na niego czerwony, aksamitny frak, taka sama kamizelka i spodnie. Zarówno frak, jak i kamizelka zdobione są rzędem złotych guzików w kształcie rozet. Pod kamizelką Keller nosi białą koszulę z koronkowym żabotem i koronkowymi mankietami. Szyję ciasno owija mu śnieżnobiały halsztuk. Na czerwonym materiale fraka wyraźnie odznacza się złocisty łańcuch z pięcioma medalami – znak bractwa kurkowego.

W lewej ręce król kurkowy trzyma strzelbę, a prawą wskazuje na napis na banderoli, która oplata lufę broni. Napis głosi: CARL Gottlieb Keller 1782 v:25 May.[Karl Gotlib Keler 1728 von 25 Maj]

Keller został sportretowany na tle intensywnie niebieskiego nieba, po którym płyną białe, kłębiaste obłoki. Blisko lewego skraju obrazu znajduje się marmurowy postument z dwiema figurami. Jedna przedstawia Merkurego – alegorię handlu, zysku i kupiectwa, druga zaś to Occasio [Okazio], czyli alegoria sprzyjającej sposobności. Poniżej postumentu cztery amorki trzymają medalion z wizerunkiem Kellera, girlandę kwiatową oraz strzelbę i tarczę strzelecką.

Portret Carla Gottlieba [Karla Gotliba]wyróżnia się na tle pozostałych wizerunków królów kurkowych wchodzących w skład kolekcji leszczyńskiej. Oprócz niekonwencjonalnej kolorystyki, w której dominują czerwień, róż i błękit, cechuje go naturalne i pełne życia ujęcie sylwetki portretowanego. Swobodna kompozycja obrazu utrzymana w jasnej, żywej tonacji nawiązuje raczej do stylu typowego dla wizerunków dworskich. Portret reprezentuje wysoki poziom warsztatu malarskiego, przejawiający się zarówno w wiernym plastycznym oddaniu twarzy, jak i w perfekcyjnym ukazaniu stroju. Widniejące w tle amorki, alegorie oraz napis na banderoli podkreślają panegiryczny charakter portretu.

Zobacz także

Panorama Leszna
Audiodeskrypcja
Według rysunku Fryderyka Bernarda Wernera

Panorama Leszna

Miecz
Audiodeskrypcja

Miecz